الف) زبان شناسی :

1.الگوی هجایی واژه ی " مؤدّب " را بنویسید .( درس 1 )

2.قواعد " واجی " را با مثال توضیح دهید .( درس 1 )

3.کوچکترین و بزرگترین واحد زبان را نام ببرید .( درس 1 )

4.چرا تولید واحد های زبانی زیر ، امکان پذیر نیست ؟ شکل درست آن را بنویسید . ( درس 1 )

الف ) پرنده به دیدار من شتافت .                ب ) می روند فرو دارند .

5.هر تکواژ یا واژه ای که در زبان فارسی تولید می شود باید از صافی .............عبور کند . ( درس 1 )

6.چرا به کار بردن واج های " ب " و " پ " بدون فاصله ، امکان پذیر نیست ؟ ( درس 1 )

7.تعداد مصوت های  واژه ی " آرزو " را بنویسید . ( درس 1 )

8.چرا جمله ی زیر در زبان فارسی معیار کاربرد ندلرد ؟ شکل درست آن را بنویسید . (درس 1 )

" تو با دوستانت به نمایشگاه رفته بودید . "

9.کدام واژه صفت الگوی هجایی"صامت + مصوت + صامت " ساخته نشده است؟دلیل خود رابنویسید.( درس1)

10.زبان وسیله ی ............. در بین انسان هاست .زبان از اجزایی تشکیل می شود که کوچکترین واحد آن..............است . ( درس 1)

11. طبق چه قواعدی واحد های زبانی زیر نادرست اند ؟ ( درس 1 )

الف ) گل ها دشت را می چرند .               ب ) چگونه در امتحان موفق شدی ؟ امروز برف بارید .

12.از ترکیب تکواژها و واژه ها چه واحدی از زبان به دست می آید ؟(درس1 )

13. کدام الگوی هجایی زیر نادرست است ؟ ( درس1 )

الف ) صامت+ مصوت                     ب ) صامت + صامت + مصوت

ج ) صامت + مصوت + صامت            د) صامت + مصوت + صامت + صامت

14.چرا نمی توان واحد زبانی " بچش " را تولید کرد ؟ ( درس 1 )

15. الگوی هجایی واژه ی " آیین "و " هیئت" را بنویسید.

ب ) نگارش :

1.در جمله ی " مبارزه برای آزادی تاریخچه ایس دراز در طول تاریخ دارد ." درس (3 )

الف ) چرا استفاده از کلمه ی " تاریخچه " نادرست است ؟ چه واژه ای را می توان جایگزین آن نمود ؟

ب ) مورد دیگری در این جمله بیابید که نیاز به ویرایش داشته باشد و با ذکر دلیل ویرایش کنید .

2. دلیل نادرستی این عبارت " خانم مدیره ی محترمه " چیست ؟مربوط به کدام نوع ویرایش است ؟( درس3)

3.جمله ی زیر را با ذکر دلیل ، ویرایش کنید .( درس 3 )

" قانون مجازات هایی که در نظر گرفته را اجرا خواهد کرد ."

4.چرا نمی توان از کلمه ی " اخلاق ها " استفاده نمود ؟ مربوط به کدام نوع ویرایش است ؟( درس 3 )

5.دو غلط ویرایشی در جمله ی زیر بیابید و آن را اصلاح کنید . ( درس 3 )

" عدم وجود برنامه ی مناسب باعث انجام به موقع فعالیت های ورزشی نشده است . "

6.چرا استفاده از صفت " اعلم تر " نادرست است ؟ مربوط به کدام نوع ویرایش می باشد .( درس3)

7.هریک از موارد زیر مربوط به کدام نوع ویرایش است ؟ ( درس 3 )

الف )رعایت علایم نگارشی :

ب )پرهیز از کاربرد دو کلمه ی پرسشی در جملات پرسشی

ج) کاربرد درست همزه

8.جمله ی زیر را ویرایش کنید و دلیل آن را توضیح دهید . ( درس3)

" پس از فرو پاشی سیستم کمونیسم ، مردم شوروی و اروپا ی شرقی کشورهای مستقل کوچکی تشکیل دادند ."

9. دلیل استفاده از " و " استبعاد چیست ؟ ( درس 3 )

10. استفاده از کدام واژه در عبارت زیرغلطاست .( درس 3 )

" مسکو مایل به انجام طرح خلع سلاح هسته ای اوکراین است . "

11.نوشته های تحلیلی حاصل .......... و نوشته های تحقیقی حاصل ......... می باشند . ( درس 6 )

12.اگر بخواهیم یک گزارش یا یک بازدید یا گردش علمی را بنویسیم ، از چه شیوه ای برای نگارش آن استفاده می کنیم .( درس6)

13. مقاله ی " کگتاب و کتابخانی " مقاله ای ............... است . ( درس 6 )

14.با توجه به جمله ی " داستانی که نوشته بودم را به عنوان انشاء در کلاس خواندم . " ( درس 3 )

الف ) جمله را ویرایش کنید .

ب ) هریک از موارد ویرایش شده مربوط به کدام نوع ویرایش است ؟

15.نوشته های ............... حاصل تأمّلات درونی است . ( درس 6 )

16.عام ترین و رایج ترین راه تشریح چیست ؟ ( درس 6 )

17.نوشته های .............. بر اساس پژوهش های شما و دیگران آفریده شده اند . ( درس6)

18.نگارش های زیر بر اساس چه شیوه ای نوشته شده اند ؟( درس 6 )

الف ) " اسب درشکه ای توی جوی پهنی افتاده بود و قلم دست و کاسه ی زانویش خرد شده بود..."

ب ) " در بیان قدرت نویسندگی بیهقی ، از همه ی دلایل زنده تر ، کتاب گران قدر اوست ... "

19.برای نوشتن زندگی نامه می توان ازآغازوپایان مناسب،.......تشریح،.......و ......استفاده کرد.(درس8)

20.چرازندگی نامه ها باید دور از غرض نوشته شوند ؟ ( درس 8 )

21.در نوشتن زندگی نامه چه عاملی نویسنده را از واقعیّت دور می سازد ؟(درس8)

22.زندگینامه ها گونه ای نوشته ی ...........هستند که گاهی با ......... آغاز میشوند تا نوشته از حالت معمولی و عادی بیرون آید و گاهی شکل ............. دارند که نویسنده ، زندگی یکی از بزرگان را در قالب یک ماجرا می نویسد . (درس8)

23.روش گرد آوری اطلاعات برای نوشتن زندگی نامه را نام ببرید .( درس8)

24. چرا در نوشتن زندگی نامه اغراق و بزرگ نمایی تأثیر منفی دارد ؟

25.چرا در زندگی نامه نویسی باید دقت داشته باشیم تا رنگ ادبی زندگی نامه از جنبه ی تاریخی آن نکاهد ؟(درس8)

26.چه عواملی به یک زندگی نامه اعتبار می بخشند .( درس 8)

پ ) دستور زبان :

1.گروه اسمی مقابل ، چند واژه و چند تکواژ دارد ؟(درس 2) " سخنان نغز دلکش سعدی )

2.نوع تکواژ واژه ی " هوشمند " را مشخص کنید . (درس2)

3.با توجه به جمله ی " این نوشته ها پر از نکات و لطایف تاریخی ، اجتماعی ، دینی و ادبی است . "(درس2)

الف ) چند واژه و چند تکواژ وجود دارد ؟

ب ) هسته ی گروه اسمی اول را مشخص کنید و وابسته های پیشین و پسین آن را بنویسید .

ج ) " ی " در ادبی و " از " چه نوع تکواژی هستند ؟

4.با توجه به عبارت"غالب پژوهشگران نوشته اندکه رودکی کور مادرزادبود امّا با توجه به اشعارش احتمال نابینایی او در روزگارجوانی ضعیف است .. "جمله ی مستقل ساده و جمله ی مستقل مرکب آن کدامند؟(درس2)

5.با توجه به گروه اسمی " این کتاب های ارزشمند " (درس2)

الف ) هسته کدام است ؟

ب ) این گروه اسمی چند واژه دارد ؟

ج ) نوع تکواژهای واژه ی " ارزشمند " را بنویسید .

6.در عبارت " نسیم دل نواز روزهای بهاری " ( درس2 )

الف ) چند تکواژو چند واژه وجود دارد ؟

ب ) هسته ی گروه اسمی و یک تکواژ وابسته ی تصریفی و اشتقاقی را مشخص کنید .

7. با توجه به عبارت زیر به سؤالات داده شده پاسخ دهید .(درس 2)

" وزارت آموزش و پرورش با خریداری میلیون ها جلد کتاب ، امکانات نسبتا مناسبی را برای کتاب خانه های مدارس فراهم کرد. "

الف ) عبارت فوق از ............... واژه تشکیل شده است .

ب ) نوع تکواژ " وزارت " را بنویسید .

ج ) یک واژه ی " مشتق مرکب " بیابید .

8. با توجه به عبارت زیر به هریک از سؤالات پاسخ دهید .(درس2)

"نشست و برخاست با انسان های ارزشمند ، گامی در جهت کمال جویی است . "

الف )جمله ی فوق از چند واژه تشکیل شده است ؟

ب ) نهاد جمله ی فوق را بنویسید .

ج ) تکواژ " ی " در کمال جویی تکواژ وابسته ی ............... است .

9.با توجه به عبارت زیر ، به سؤالات داده شده پاسخ دهید .(درس2)

" وقتی جهانگرد برزیلی سی و سه پل را دید ، شگفت زده و بی اختیار ، هنرمند ان اصفهان را ستود .

الف ) در عبارت فوق چند جمله ی مستقل وجود دارد ؟

ب ) عبارت فوق چند واژه دارد ؟

10.در جمله ی " کاره هرچه دقیق تر ، بهتر " کدام یک از اجزای جمله حذف شده است ؟ به چه قرینه لی ؟ (درس5)

11.گونه ی مؤدبانه ی جمله ی " تو زود آمدی " را بنویسید . ( درس 5 )

12.گونه ی مؤدبانه ی " رفتن " درباره ی مخاطب چیست ؟( درس 5)

13.چرا حذف نهاد جدا ، در جمله ی زیر امکان پذیر نیست ؟(درس5)

"ما،دانش آموزان سوم دبیرستان ، امتحان می دهیم ."

14. اگر نهاد، اسم مبهم " هر کسی " و " بعضی نامه ها " باشد، شناسه ی فعل چگونه می آید ؟(درس5)

15. جمله ی مقابل را مجهول کنید . (درس5) " مادر دست کودکش را گرفته است "

16.در جمله ی " او به خانه آمد و برگشت " چه کلمه ای و با چه قرینه ای حذف شده است ؟ (درس5)

17.در جمله ی دیروز باران بارید ؟ کی ؟ " (درس 5)

الف )چه نوع حذفی صورت گرفته است ؟

ب ) حذف به کدام قرینه می باشد ؟

18.فعل مناسب را از داخل کمانک انتخاب نمائید .( درس5 )

الف ) هیچ یک از دانش آموزان از جای خود ( بر نخاستن )

ب ) کاروان تیم ملّی به وطن ( بازگشتن )

19.گونه ی مؤدبّانه ی افعال زیر را بنویسید . ( درس5 )

"  از شما می خواهم حقیقت را بگویید."

20. چرا حذف نهاد جدا از جمله ی " من بیمار باید این کارها را انجام دهم . " امکان پذیر نیست ؟(درس5)

21. کدام جمله از نظر مطابقت نهاد با فعل نادرست است ؟  دلیل آن را بنویسید .( درس 5 )

الف ) کاروان به حرکت در آمدند .             ب )  مجلس این لایحه را تصویب کرد .

22.در عبارت زیر قسمت حذف شده را بنویسید و مشخص کنید چه نوع حذفی است ؟(درس5 )

" به جان شما"

23.گونه ی مؤدبّانه ی فعل " بودن " را در مورد خود و مخاطب بنویسید .( درس 5)

24.در عبارت " شکوفه های گل به زیبایی لبخند می زنند و عطر خود را به ما هدیه می دهند . " (درس7)

الف) آیا فعل " می زنند " از نظر مطابقت با نهاد صحیح است ؟ چرا ؟

ب ) فعل جمله ی اول را با حفظ شخص به " ماضی مستمر " تبدیل کنید .

ج) وجه فعل جمله ی دوم را بنویسید .

د ) فعل " می دهند " را مجهول کنید .

25.عبارت زیر را گذرا کنید . (درس 7 )

" سنگ بزرگی از کوه غلتید و به درّه افتاد "

26.ساختمان افعال زیر را مشخص کنید .(درس 7 )

الف ) کجا داشتی می رفتی ؟

ب ) دانش آموزان مطالب درس را فرا گرفتند .

ج ) دیروز تصادف وحشتناکی روی داد .

27.جملات زیر را گذرا کنید . ( درس7)

الف ) کودک با سرعت می دود .               ب ) کودک به مدرسه رفت .

28. با کمک مصدر " فرستادن " فعل آینده ی سوم شخص مفرد بسازید و آن را درجمله ای بکار ببرید .(درس7

29. فعل ساده و مرکب را در عبارت زیر مشخص کنید . ( درس 7)

الف ) او گذشته ی تأسّف بارش را فراموش کرد

ب ) از فرمایشس جناب عالی بهره بردیم .

30.فعل های " دارد می نویسد " و " بر گرفته است " چه زمانی دارند ؟ ( درس 7 )

31.ساختمان افعال زیر را مشخص کنید . ( درس 7 )

الف ) او به سعادت همه ی آدمیان فکر می کند .

ب ) علی برای پیروزی خود کوشش کرد .

32.از مصدر " چیدن " مضارع اخباری سوم شخص مفرد بسازید ، سپس آن را مجهول کنید . (درس7)

33.ساختمان افعال زیر را مشخص کنید . ( درس7 )

الف ) گاندی مظهر زنده ی هندوستان شناخته شده است .

ب ) نسیم در گیسو ی بیدافشان ، فرو پیچید .

ج ) علی ضربه ای به حریف وارد آورد .

34.بن مضارع " آویخته بود " چیست ؟ (درس7 )

35.چه نوع فعل هایی به متمم نیاز دارند ؟ یک مثال بزنید . ( درس9 )

36. جمله ی زیر چند جزئی است و گذرا به چیست ؟

" برخی شعر غنایی را حاصل آرامش جنگ های پی در پی می دانند . "

37.یک جمله ی دو جزئی استثنایی بی فعل ، مثال بزنیدو نمودار آن را رسم کنید . ( درس 9 )

38.جمله ی " به امید دیدار " چه نوع جمله ی استثنایی است ؟(درس9)

39. اجزای تشکیل دهنده ی جمله ی زیر را در نمودار درختی مشخص کنید . ( درس9)

" سراینده ی شعر وصفی با کمک تخیّل خود به عناصر بی جان طبیعت احساس و صفت بشری می بخشد

40. اگر به فعل جملات سه جزئی اسنادی ،.............بیفزائیم آن ها به جمله های چهار جزئی با.......... و مسند تبدیل می شومند .(درس9)

41. با مصدر " چسبیدن " یک جمله ی چهار جزئی بسازید و بنویسید گذرا به چیست ؟ ( درس 9 )

42. به کمک مصدر " شمردن " فعل پیشوندی بسازید و بگویید با فعل ساده ی خود ، تفاوت معنایی دارد یا نه ؟ ( درس 9 )

43. اجزای تشکیل دهنده ی جمله ی زیر را در نمودار درختی مشخص کنید . ( درس 9 )

" حکیم فردوسی با کتاب گران قدر خود ، " شاهنامه " در میان مردم شهرت و محبوبیتی یافته است . "

44. فعل " آموخت " به چه حرف اضافه ی خاصی نیاز دارد ؟ ( درس 9 )

45. جمله ی زیر چند جزئی است ؟ گذرا به چیست ؟

" هر انسان آزاده ی ایرانی ، آزادگی را از جان و دل می ستاید . "

46. در جمله ی زیر مسند به چه صورتی آمده است ؟ ( درس 9)

" این پارچه از ابریشم است ."

47.هر یک از افعال " رنجید " و " رهاند" به ترتیب گذرا به ............... و ................. هستنمد . ( درس 9)

48.جمله ی " کنکور یعنی تلاش و پشتکار " چه نوع جمله ای است ؟ نمودار آنرا رسم کنید . (درس9)

49. نقش دستوری واژه ی " علاقه " در جمله ی " علاقه ی او را به نقاشی می ستایم . " چیست ؟(درس 9 )

50. در جمله ی " مهارت شما در قرائت قرآن قابل تحسین است . " متمم اسم را مشخص کنید .(درس9 )

51.جمله ی " به امید دیدار " چند جزئی است ؟ ( درس 9 )

52.با توجه به جمله ی زیر موارد خواسته شده را بنویسید . ( درس 9 )

" نویسنده در این داستان با زبان طنز آمیز ، به نکوهش ویژگی دو رویی می پردازد . "

الف ) یک متمم اختیاری ( قیدی ):                        ب ) یک متمم اجباری (فعلی ) :

53.در عبارت " وقتی پیروزی رزمندگان اسلام از رادیو اعلام شد ، پدر سر به آسمان برداشت و گفت : شکر خدا "

الف ) کدام فعل حذف شده است ؟ قرینه ی آن را بنویسید . (درس 5)

ب ) جمله ی اول چند جزئی و گذرا به چیست ؟ (درس9 )

ج ) نمودار جمله ی اول را رسم کنید . (درس9 )

د ) ساختمان فعل جمله ی دوم را بنویسید . ( درس 7 )

54. در جمله ی " حافظ از شاعران بزرگ جهان است . " متمم به جای کدام نقش آمده است ؟ (درس9 )

55. کدام یک از افعال زیر قبل از پذیرفتن تکواژ " ان " گذرا به متمم بوده است ؟

الف ) رهاندن         ب ) خوراندن                ج ) فهماندن          د ) پوشاندن

 ت ) املا و بیاموزیم:

1.در گروه کلمات زیر ، املای چهار واژه ، غلط نوشته شده است . صحیح هر یک را بنویسید . (درس4 و10 )

"مرهله ی دوم - کلام مذبور - هایل و ترسناک - پیراهن توزی - غمین و متأسّف - مقبولیّت عام - ستوت سلطنت - تعنّی و آهستگی - طاعن و ستیزه جو - چهره ی مصمّم - مآخذ گونه گون - ستوران لاغر "

2.در گروه اسمی زیر واژه های غلط را بیابید و صحیح آن را بنویسید .( درس 4 و 10)

" طیّب و پاک - سفیر گلوله - توقیع و امضا - مغاک زمین - نقّاد و تحلیل گر - دور و بر حذر - تعمّلات درونی - مرثیه ی ناسروده - هایل و مانع - زهاد و عبّاد - متنبّه و بیدار - خالگیر دربار "

3.درگروه کلمات زیر،چهار غلط املایی به کاررفته است.صحیح هر یک رابنویسید.(درس 4و10

" تهدید مرزها - تب سرسام - اداره ی مطبوع - وجه شبه - اصل و نسب - نفاق و دورویی - حظّ و بهره - بالهوس وغافل - فرقت و جدایی - نظر رایزنان - قدّار و فریبکار "

4. در گروه کلمات زیر املای چهار واژه غلط است ، صحیح هر یک را بنویسید . ( درس 4 و 10)

" حال و آجل - حطام دنیا - ذرع و پیمان - حوزه ی آبریز - وزر و بال - استدعا و تمنّا - فراق ملک - ثقبه و سوراخ - قدّیس و پاک - سیره و مقازی - اضغاث احلام . "

5.انواع هم آوایی را در هر دسته از کلمات زیر بررسی کنید . (صفحه ی25 )

الف ) قَدر (= ارزش ) ، غَدر (= حیله )                  ب ) گور ( = گورخر ) ، گور ( = قبر )

6. پسوند " ان " در واژه های " سپاهان " و " شادان " بر چه مفهومی دلالت دارد ؟ (صفحه ی 44)

7.در جمله ی زیر واژگان نادرست را بیابید و درست آن را بنویسید .

الف ) استیفای او از سمت خود ، همه را شگفت زده کرد . ( صفحه ی 51 )

8. چرا واژه ی " خواهر " و " خواب " نا مطابق املایی هستند ؟ توضیح دهید . ( درس10)

9.حفظ فاصله ی میان واژه ای نشانه ی ............ است ، رعایت نکردن این فاصله باعث ........... مطالب می شود . (صفحه ی 57)

10.چه عاملی در شعر زیر ، منجر به شیوه ی " بلاغی " شده است ؟( صفحه ی 69 )

" قایقی خواهم ساخت / خواهم انداخت به آب "

11.با توجه به معنای داده شده ، املای واژگان غلط را اصلاح کنید . ( صفحه ی 51 )

الف ) ثواب : درست     ب ) برائت : بیزاری       ج ) منصوب : گماشته     د ) حایل :ترسناک

12. صامت میانجی واژه های " نیاکان " و " گیسوان " را بنویسید . ( صفحه ی 37)

13. برای واژه ی " نغز " یک واژه ی " هم آوا " با ذکر معنی آن بنویسید . (صفحه ی 16 )

14.در واژه های " رؤیایی " و " نامه ای " صامت میانجی کدام است ؟ ( صفحه ی 37 )

15. جمله های زیر را ویرایش کنید . ( صفحه ی51)

الف ) مادر هیچ سخنی راجب این موضوع نگفت .

ب ) گریز از ناملایمات زندگی ، کار عاقلانه ای نیست .

16.کدام یک از کلمات زیر ، نا مطابق املایی است ؟ ( درس 10)

اجتماع - دست بند - مناسک - جهاد

17.در گروه کلمات زیر ، املای کدام واژه داخل کمانک صحیح است ؟ ( درس4 )

الف ) ( القا - الغا ) و آموزش                ب ) ( شبه - شبح ) درخت

18.چه عاملی در شعر"به شکوفه هابه باران/برسان سلام مارا"منجر به شیوه ی بلاغی شده است؟(ص69)

19.در عبارت "باغبان این گلستان،تخم گل های سنبل را درزمین بر افشاندوبه انتظارشکفتن گل ها نشست

الف ) یک صامت میانجی در متن فوق بیابید . ( ص 37 )

20 .در گروه کلمات زیر ، املای چهار واژه غلط است ، صحیح هریک را بنویسید . ( 4 و 10 )

" فراق ملک - ذرع و پیمان - شهر خاف - اشاعه و ترویج - شخص مسلوب الاراده - تحف و هدایا - سستی و احمال - سفر و حضر - مؤونت و مظاهرت

21.در گروه کلمات زیر ، املای کدام واژه ی داخل کمانک صحیح است ؟ ( درس 4 )

الف ) گماشته و ( منسوب - منصوب )             ب ) (تأنّی - تعنّی ) و درنگ

22.کاربرد شیوه ی بلاغی در نوشتار ، پیش از آن که دستوری باشد،به ......... نویسنده بستگی دارد.(ص 69)

23.پسوند " ان " در هریک از واژگان زیر بیانگر چه مفهومی است ؟ ( ص 45 )

الف ) سحرگاهان                          ب ) سپاهان

24.مفهوم و کاربرد تکواژ " ان " در کدام واژه متفاوت است ؟ ( ص 45 )

" یاران - سواران - پاییزان - گیاهان "

25.مصراع زیر به شیوه ی بلاغی ساخته شده است یا به شیوه ی عادی ؟ (صفحه ی 69 )

" بخواهد هم از تو پدر کین من "

26.در جمله ی زیر در کدام واژه واج میانجی وجود دارد ؟ ( ص 37 )

" پلنگان باغ وحش ، در هنگام غروب به آواز گنجشکانی که بر پلّکان می نشینند، گوش فرا می دهند . "

 دریایی باشین