شعر و ادب فارسي در عصر انوري و ابوالمعالي

 

عصر انوري

 

 

نام شاعر

ويژگي شعري

آثار

تخلص

نكته

انوري

(پيامبر ستايشگران)

هم‌پايه‌ي فردوسي و سعدي

قصايدي در مضمون ستايش شاهان و بزرگان، وصف طبيعت و هجو دشمنان و مخالفان،پيشگام ابن‌يمين، مضمون قطعات: ستايش ـ خواهشگري، بدزباني و هجاگويي، غزليات

خاوري

مسلط به چندين زبان بيگانه از جمله انگليسي، آلماني و روسي

مسعود سعد

(شعر حبسيّه)

نامور‌ترين شاعر عصر دوم غزنوي، ممتاز در سرودن وصف،مدح،غزل،هجو و شوخي دوستي با امير معزي، سنايي، عثمان مختاري و ابوالفرج روني

حبسيّات

ـ

بيست سال زندان، هفت سال در قلعه‌هاي «سو» و «دهك»، سه‌سال در قلعه‌هاي «ناي»،رنج زندان در اثر تهمت حاسداني از جمله «راشدي»

جمال‌الدين عبد‌الرزاق

(مكتب‌دار شعر اصفهان)

برجسته‌ترين و نامدار‌ترين چهره‌ي شعر و ادب فارسي اصفهان در سده‌ي ششم، تقليد به‌شيوه‌ي سنايي، مضامين وعظ و حكمت و پند و اخلاق

تركيب‌بند مشهور در نعت و ستايش پيامبر گرامي اسلام

ـ

ـ

كمال‌الدين اصفهاني

(آفرينشگر معاني تازه)

ـ

ـ

خلاق‌المعاني

درك كردن دوره‌ي پرآشوب حمله‌ي مغول و به‌قتل رسيدن به دست مغولان

 


 

عصر ابو‌المعالي

 

عصر ابوالمعالي؛ دوره‌ي كمال فني نثر فارسي

 

انواع نثر

نثر‌هاي عارفانه

الف) نامه‌هاي عين‌القضات

رساله‌هايي با نام «يزدان شناخت و تمهيدات»

ب) آثار فارسي سهروردي

آثار تازي: حكمة‌الاشراق

آثار فارسي: آواز پر جبرئيل ـ رسالة‌العشق ـ لغت موران ـ صفير سيمرغ ـ رسالة‌الطير ـ روزي با جماعت صوفيان ـ في‌حالة‌الطفوليه

پ) اسرار‌التوحيد

حاوي سه باب و باب دوم در بيان احوال شيخ ابي‌سعيد ابي الخير/ مؤلف: محمد‌بن منور

نثرهاي داستاني

الف) سمك عيار

فرامرز‌بن خداداد به نقل از شخصي راوي به نام صدقةبن ابي‌القاسم قصه‌هاي جوانمردان را نقل كرده است.

ب) سند‌باد‌نامه

تأليف سند‌باد، حكيم هندي

ازرقي هروي شاعر قرن پنجم، اين ترجمه را به نظم درآورد.

 نثر ديني

الف) كشف‌الاسرار

از جمله آثار خواجه عبدالله انصاري و به تفسير ابوالفضل رشيدالدين ميبدي به نام «كشف‌الاسرار و عدة‌الابرار».

ب) روض‌الجنان

مفسر، احمد خزاعي نيشابوري، معروف به ابوالفتوح رازي

مهم‌ترين تفسير شيعه به زبان فارسي/ نثر اين كتاب ساده و استوار و مشتمل بر فوايد بسيار لغوي و ادبي

 آسمانی باشید